Dişleri ince ve saydam plaklarla adım adım hareket ettiren bir ortodontik tedavi yöntemi. Braket ve tel kullanılmaz; plaklar çıkarılabilir.
Plaklar dişe özel üretilir; ince ve saydamdır, takıldığında dışarıdan belli olmaz.
Süreç
Tedavi nasıl ilerliyor
Her plak, dişleri planlanan konuma bir adım daha yaklaştırır. Bu adımların tamamı
tedaviye başlamadan önce belirlenir.
01
Muayene ve kayıt
Ağız içi tarayıcıyla dişlerin üç boyutlu kaydı alınır — ölçü macunu kullanılmaz. Buna fotoğraf ve röntgen kayıtları eklenir.
02
Dijital planlama
Dişlerin nereden nereye, hangi sırayla hareket edeceği bilgisayarda baştan sona planlanır. Planlamayı ben yapıyorum.
03
Plakların hazırlanması
Plaklar seçilen sistemin laboratuvarında üretilir; vakanın gerektirdiği durumlarda kendi laboratuvarımda da üretiyorum.
04
Uygulama
İlk plak takılır, gerekiyorsa ataçmanlar yapıştırılır ve kullanım birlikte gözden geçirilir.
05
Takip
Hareketin planlandığı gibi ilerleyip ilerlemediği her kontrolde değerlendirilir, gerekiyorsa plan güncellenir.
06
Bitiş ve pekiştirme
Dişler hedeflenen konuma geldiğinde ataçmanlar sökülür ve pekiştirme aşamasına geçilir.
Ağız içi tarama — ölçü macunu kullanılmaz.Dijital planlama — hareketin tamamı baştan belirlenir.
Tedaviyi uygulayan ve planlayan aynı kişi olduğu için, ara düzeltme gerektiğinde
dışarıya bağımlı kalmıyoruz. Şeffaf plak tedavisinde Invisalign ve Orthero ile
çalışıyorum; tek bir sisteme bağlı değilim. Hangi sistemin kullanılacağını marka değil,
vakanın ihtiyacı belirler.
Ataçman
Plağın tutunacak bir noktaya ihtiyacı var
Ataçman, dişin üzerine yapıştırılan, dişle aynı renkte küçük bir çıkıntıdır. Plak düz
bir yüzeyi iterek dişi döndüremez ya da yerinden kaldıramaz; bazı hareketleri
yaptırabilmesi için tutunacak bir noktaya ihtiyaç duyar.
Ataçmanlar her vakada ve her dişte kullanılmaz; hangi hareketin gerektiğine göre
yerleştirilir. Tedavi bittiğinde sökülür ve dişte iz bırakmaz.
Ataçmanlar dişle aynı renkte oldukları için uzaktan fark edilmezler.
IPR
Dişler arasından ince bir mine tabakası alınması
IPR'nin iki amacı var: dişlerin dizilmesi için gereken yeri kazanmak ve diş
genişliklerini birbiriyle uyumlu hale getirmek.
Her temas noktasından alınan miktar yaklaşık 0,2–0,5 mm'dir. Bu kalınlık minenin kendi
kalınlığı içinde kaldığı için diş sağlığına zarar vermez. İşlem sırasında ağrı olmaz.
Kapsam
Sınırı yöntem değil, planlama belirler
Şeffaf plağın sınırını çoğu zaman yöntemin kendisi değil, tedavinin nasıl planlandığı
belirler. Ataçman, elastikler ve gerektiğinde mini vida desteğiyle plakla yapılabilecek
işin kapsamı genişliyor. Şeffaf plakla yürüttüğüm tedaviler arasında şunlar da var:
Alt çenenin geride olduğu kapanış bozukluklarının düzeltilmesi
Dişlerin geriye alınması — gerektiğinde mini vida desteğiyle
Diş çekimi yapılan vakalarda boşlukların kapatılması
Derin kapanış ve açık kapanış düzeltmeleri
Çekimli vakalar için bir not: Çekimle açılan boşluk kapatılırken dişin yalnızca
görünen kısmının değil, kökünün de doğru konuma gelmesi gerekir. Kök hareketinin fazla
gerektiği durumlarda mini vidadan destek alıyorum.
Şeffaf plağın tek başına yeterli olmadığı durumlar
Her vakada şeffaf plak doğru seçim değil. Üç durumda başka bir yol öneriyorum:
Çene kemikleri arasındaki uyumsuzluğun cerrahi gerektirdiği vakalar. Burada mesele
dişlerin dizilmesinden önce çenelerin konumudur; tedavi ortognatik cerrahi ile birlikte planlanır.
Büyüme çağındaki çocuklarda çene gelişiminin yönlendirilmesi gereken durumlar.
Yüz maskesi, çene genişletme gibi apareyler bu işi yapar; şeffaf plak onların yerini tutmaz.
Plağın günde 20-22 saat takılmasının mümkün görünmediği durumlar.
Bu durumda sabit tedavi daha güvenilir sonuç verir.
Çocuklarda
Yedi yaş civarında başlanabilir
Altı yaş dişleri sürmüş ve en az iki ön kesici dişi ağızda olan çocuklarda, yedi yaş
civarında şeffaf plak tedavisine başlanabilir.
Bu yaşlarda tedavinin amacı yalnızca görünen çarpıklığı gidermek değildir. Çene gelişimini
yönlendirmek, sürmeyi bekleyen dişlere yer hazırlamak, gereken durumlarda çeneyi genişletmek
ve çapraz kapanışı düzeltmek de bu dönemin işleridir. Hangi yöntemin kullanılacağına —
şeffaf plak, aparey ya da ikisi birlikte — çocuğun gelişimine ve ihtiyacına bakarak
karar veriyorum.
Şeffaf plağın en büyük avantajı çıkarılabilir olması. Tek zayıf noktası da aynı şey.
Plaklar günde 20-22 saat ağızda olmalı; yemek yerken ve dişlerinizi fırçalarken
çıkarılır, bunun dışında ağızda kalır. Bu süre tutturulmadığında dişler planlanan hızda
hareket etmez: tedavi uzar, bazı hareketler tamamlanmaz ve sonuç baştan hedeflenen yerin
gerisinde kalır.
Bir günü aksatmak tedaviyi bitirmez; alışkanlık haline gelmesi bitirir. Aksattığınızda
yapılacak şey plağı hemen geri takmak ve kontrolde bana söylemektir. Saklamak yerine
söylediğinizde planı buna göre düzeltebilirim.
Günlük bakım
Plak takılıyken yalnızca şekersiz ve renksiz içecekler içilebilir.
Yemek sonrasında plak temiz bir ağza takılmalıdır.
Plaklar ılık suyla ve yumuşak fırçayla temizlenir. Sıcak su kullanılmaz — plak ısıyla şekil değiştirir.
Plak takılırken ve çıkarılırken zorlanmaz; birkaç günde alışkanlık hâline gelir.Plak ince ve esnektir; ağızdan çıkarıldığında kutusunda saklanmalı — peçeteye sarmak kaybolmanın en sık sebebi.
Plaklar, hastaya özel etiketlenmiş paketlerde teslim edilir.
Şeffaf plak mı, diş teli mi?
İkisi de aynı işi yapar: dişleri hareket ettirir. Aradaki fark, sonucun neye bağlı
olduğudur. Şeffaf plakta sonuç büyük ölçüde plağın düzenli takılmasına bağlıdır; diş
telinde braketler ağızda olduğu için uyumdan bağımsız çalışır. Bazı vakalarda ikisi
birlikte kullanılır.
Solda şeffaf plak, sağda sabit tedavi (braket) uygulanmış modeller.
Tedaviden sonra
Pekiştirme, tedavinin kendisi kadar önemli
Dişler hedeflenen konuma geldiğinde iş bitmiş olmaz; yeni konumlarında tutulmaları
gerekir. Pekiştirme yapılmazsa dişler zamanla eski yerlerine doğru hareket eder.
Her hastamda pekiştirme uyguluyorum:
Sabit pekiştirici — ön dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ince bir tel. Dışarıdan görünmez.
Gece plağı (Essix) — geceleri takılan şeffaf bir plak.
Gerektiğinde ikisini birlikte kullanıyorum.
Vakalar
Şeffaf plakla tedavi edilmiş iki vaka
Aşağıdaki kayıtların her ikisi de şeffaf plakla yürütülen tedavilere ait.
Şeffaf plak
Çapraz kapanış ve çapraşıklığın düzeltilmesi
Aşağıdaki kayıtlar aynı hastaya ait; tedavi şeffaf plaklarla yapıldı ve yaklaşık yedi ayda
tamamlandı.
ÖNCE
SONRA
Önden görünüm — ön bölgedeki çapraz kapanış ve çapraşıklık düzeltildi.
ÖNCE
SONRA
Üst çene — diş dizisi düzgün bir kavis aldı.
Bu görseller hastanın yazılı açık rızasıyla yayınlanmaktadır. Tedavi 23 Ocak 2024 tarihinde
başlamış, 12 Ağustos 2024 tarihinde tamamlanmıştır. Görüntüler üzerinde hiçbir düzeltme
yapılmamıştır. Her hasta farklıdır; benzer bir tedavide sonuçlar kişiden kişiye değişiklik
gösterebilir.
Şeffaf plak
Dişler arası boşlukların kapatılması
Aşağıdaki kayıtlar aynı hastaya ait; dişler arasındaki boşluklar şeffaf plaklarla kapatıldı ve
tedavi yaklaşık bir yılda tamamlandı.
ÖNCE
SONRA
Sağ yandan görünüm — dişler arasındaki boşluklar kapatıldı.
ÖNCE
SONRA
Üst çene — boşluklar kapandı; sonuç, dişlerin arkasına yapıştırılan sabit pekiştirme teliyle korunuyor.
Bu görseller hastanın yazılı açık rızasıyla yayınlanmaktadır. Tedavi 3 Mayıs 2025 tarihinde
başlamış, 23 Mayıs 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Görüntüler üzerinde hiçbir düzeltme
yapılmamıştır. Her hasta farklıdır; benzer bir tedavide sonuçlar kişiden kişiye değişiklik
gösterebilir.
En çok merak edilenler
Şeffaf plak konuşmayı etkiler mi?
İlk birkaç gün hafif bir alışma dönemi olur, bazı seslerde fark edilir bir değişiklik
hissedilebilir. Kısa sürede geçer.
Şeffaf plak ağrı yapar mı?
Her yeni plağın ilk bir iki gününde basınç hissi ve hafif hassasiyet olabilir; bu,
dişlerin hareket ettiğinin göstergesidir. Braketlerde olduğu gibi yanağı tahriş eden
bir yüzey yoktur.
Plağımı kaybedersem ne olur?
Hemen bana haber verin. Duruma göre bir önceki plağa dönebilir ya da yeni plak
hazırlatabiliriz; beklemek dişlerin geri hareket etmesine yol açar.
Tedavi sırasında spor yapabilir miyim, enstrüman çalabilir miyim?
Evet. Spor yaparken de enstrüman çalarken de plak ağızda kalabilir, çıkarmanız gerekmez.
Şeffaf plak tedavisi her yaşta yapılabilir mi?
Dişeti ve kemik sağlığı uygun olduğu sürece yetişkinlikte de yapılabilir. Yaşın
kendisi bir engel değildir. Yetişkinlerde tedavinin nasıl planlandığını
erişkin ortodontisi sayfasında anlattım.
Randevu
Şeffaf plak size uygun mu, bir bakalım
Dişlerinizle ilgili sizi rahatsız eden şeyi yazmanız bile ilk değerlendirme için çok şey
söyler. Aşağıdaki kutuyu doldurduğunuzda bilgileriniz bu siteye kaydedilmez; yalnızca
kendi telefonunuzdan göndereceğiniz WhatsApp mesajı hazır hâle gelir.
01
Kutuyu doldurun
Adınızı ve konunuzu yazın. "WhatsApp'tan gönder" dediğinizde mesaj
hazır şekilde karşınıza gelir; dilerseniz göndermeden önce değiştirebilirsiniz.
02
En kısa sürede dönüş yapılır
Mesajınız ulaştıktan sonra en kısa sürede geri dönüş yapılır.
03
Muayene ve plan
Gün ve saati birlikte belirledikten sonra klinikte muayene ediyorum.
Gerekirse panoramik röntgen klinik içinde çekiliyor; şeffaf plağın size uygun olup
olmadığını ve süreyi aynı görüşmede konuşuyoruz.
