Şeffaf plağın en büyük avantajı çıkarılabilir olması. Tek zayıf noktası da aynı şey. Diş telinde braketler siz unutsanız da çalışır; plak ise yalnızca ağzınızdayken çalışır. Bu yazıda plağınızı günlük hayatta nasıl kullanacağınızı, en sık sorulan sorulardan başlayarak anlatıyorum.
20-22 saat neden bu kadar önemli?
Her plak dişleri planlanan konuma küçük bir adım daha yaklaştırır. Bu adımın tamamlanması için dişlerin gün boyu, sürekli ve hafif bir kuvvet altında kalması gerekir.
Plak günde 15-16 saat takıldığında dişler planlanan hızda hareket etmez. Bir sonraki plağa geçildiğinde plak dişe tam oturmaz; tedavi uzar, bazı hareketler tamamlanmaz ve sonuç baştan hedeflenen yerin gerisinde kalır.
Bir günü aksatmak tedaviyi bitirmez; alışkanlık hâline gelmesi bitirir. Aksattığınızda yapılacak şey plağı hemen geri takmak ve kontrolde bana söylemektir. Saklamak yerine söylediğinizde planı buna göre düzeltebilirim.
Plak takılıyken ne yiyip içebilirim?
Plak takılıyken yemek yenmez. Yemekten önce plak çıkarılır, kutusuna konur.
İçeceklerde kural basit: şekersiz ve renksiz olanlar. Plak takılıyken su içebilirsiniz. Diğer içecekler için kural olarak plağı çıkarmanız gerekir.
- Çay ve kahve: Plak takılıyken içilmez. Renkli içecekler plağı ve plağın altındaki dişleri lekeler; sıcak içecek plağın şeklini bozabilir.
- Şekerli içecekler (meyve suyu, gazlı içecek, şekerli soğuk kahve): Plak takılıyken içilmez. Plak, şekerli sıvıyı dişin yüzeyinde tutar ve çürük riskini artırır.
- Soğuk ve şekersiz kahve: Plak takılıyken pipetle ve kısa sürede içilebilir. Ardından ağzınızı suyla çalkalayın.
Yedikten ya da su dışında bir şey içtikten sonra plağı temiz bir ağza takın: dişleri fırçalamak en iyisi; mümkün değilse en azından ağzı bol suyla çalkalayın.
Plak nasıl takılır ve çıkarılır?
Takarken: Plağı ön dişlere yerleştirin, ardından parmak uçlarınızla arka dişlere doğru bastırarak oturtun. Tam oturmayan bölgeler olursa, size verdiğim ısırma çubuğunu (chewie) o bölgede birkaç kez ısırarak plağın oturmasını destekleyin.
Çıkarırken: Arka dişlerin birinden, plağın iç kenarından parmak ucunuzla tutup yavaşça ayırın, ardından diğer tarafa geçin ve plağı önden çıkarın. Ön dişlerden çekerek çıkarmaya çalışmayın.
İlk günlerde takıp çıkarmak biraz zaman alabilir; birkaç günde alışkanlık hâline gelir.
Plak nasıl temizlenir?
- Plak her çıkarıldığında ılık suyla durulanır.
- Günde en az bir kez yumuşak bir fırçayla iç ve dış yüzeyi nazikçe fırçalanır.
- Sıcak su kullanılmaz. Plak ısıyla şekil değiştirir ve dişe oturmaz hâle gelebilir.
- Diş macunu yerine kokusuz sıvı sabun kullanın; macun plağın yüzeyini çizer ve saydamlığını bozar.
- Gerektiğinde temizleme köpükleri ve plak temizleme tabletleri de kullanılabilir.
Plağı nerede saklamalıyım?
Ağızdan çıkarılan plak kutusunda saklanır. Peçeteye sarılan plak en sık kaybolan plaktır; masada unutulur, yanlışlıkla çöpe gider. Evcil hayvanların plağı çiğnemesi de sık rastlanan bir durumdur.
Plaklar ne sıklıkla değiştirilir?
Plaklar belirli aralıklarla, planlanan sırayla değiştirilir:
- Yetişkinlerde 10-14 günde bir
- Çocuklarda 5-7 günde bir
Hangi gün hangi plağa geçeceğinizi tedavi başında birlikte belirleriz. Bir sonraki plağa kendi kararınızla erken geçmeyin. Tedavinin toplam süresini Şeffaf plak tedavisi kaç ayda biter? yazısında anlattım.
Günlük hayatta sık sorulanlar
Uyurken de takmalı mıyım?
Evet. Gece, plağın en uzun süre kesintisiz takıldığı zamandır.
Yeni plağa ne zaman geçmeliyim?
Akşam, yatmadan önce. Plak en etkili olduğu ilk saatlerde böylece 8-10 saat hiç çıkarılmadan takılmış olur; ilk günkü basınç hissi de büyük ölçüde uykuda geçer.
Yeni plağa geçince ağrı olur mu?
Her yeni plağın ilk bir iki gününde basınç hissi ve hafif hassasiyet olabilir; bu, dişlerin hareket ettiğinin göstergesidir. Ayrıntısını Şeffaf plak ağrı yapar mı? yazısında anlattım.
Spor yaparken ya da enstrüman çalarken çıkarmam gerekir mi?
Hayır. Spor yaparken de enstrüman çalarken de plak ağızda kalabilir.
Plak konuşmamı etkiler mi?
İlk birkaç gün bazı seslerde hafif bir fark hissedilebilir. Kısa sürede geçer.
Plakla sigara içilir mi?
Önermem. Sigara plağı sarartır ve dişlerinizdeki lekelenmeyi artırır.
Plağımı kaybedersem ya da kırarsam ne olur?
Hemen bana haber verin. Duruma göre bir önceki plağa dönebilir ya da yeni plak hazırlatabiliriz; beklemek dişlerin geri hareket etmesine yol açar.
Özetle
- Günde 20-22 saat, uyurken de takılır.
- Takılıyken su içilir; diğer içecekler için plak çıkarılır (soğuk, şekersiz kahve pipetle ve kısa sürede içilebilir).
- Yeni plağa akşam, yatmadan önce geçilir.
- Plak temiz ağza takılır, ılık suyla temizlenir, kutusunda saklanır.
- Aksattığınızda saklamayın, söyleyin.
Şeffaf plak tedavisi
Tedavinin nasıl planlandığını, kimlere uygun olduğunu ve ne kadar sürdüğünü bu sayfada anlattım.
Detaylı bilgiErişkin ortodontisi
Yetişkinlerde diş teli, seramik braket ve şeffaf plak.
Detaylı bilgi