Diş teli: metal ve seramik braketle sabit tedavi

Diş teli, ortodontinin en köklü ve en çok yönlü yöntemidir.

Dişlerin ön yüzüne küçük braketler yapıştırılır, braketlerin içinden geçen tel dişlere sürekli ve kontrollü bir kuvvet uygular. Dişler bu kuvvetle, planlanan konuma doğru adım adım ilerler.

Hastalarımız bu tedaviye "diş teli" diyor; biz ortodontistler "sabit tedavi" diyoruz. Sabittir, çünkü hasta tarafından takılıp çıkarılmaz — tedavi, kullanım uyumundan bağımsız olarak her gün çalışır. Kadıköy'deki kliniğimde metal ve seramik braket kullanıyorum.

Ortodonti uzmanı elinde şeffaf plaklı ve braketli iki diş modeli tutuyor — Solda şeffaf plak, sağda braketli (diş teli) model.

Kimlere uygulanır

Diş teli hangi sorunlarda kullanılır?

Çapraşıklık — dişlerin üst üste binmesi ya da sıraya sığmaması
Diş aralıkları — dişler arasındaki boşluklar
Derin kapanış — üst ön dişlerin alt ön dişleri fazla örtmesi
Çapraz kapanış — bir ya da birkaç dişin ters kapanması
Açık kapanış — ağız kapalıyken ön dişlerin birbirine değmemesi
Üst ya da alt dişlerin önde olması
Diş çekimi gerektiren vakalar — çekimle açılan boşlukların kapatılması
İmplant, kaplama ya da köprü öncesinde dişlerin doğru konuma getirilmesi

Diş teli, dişlerin kök hareketini ve dönmesini en hassas kontrol eden yöntemdir. Bu yüzden karmaşık vakalarda ve şeffaf plağın günde 20-22 saat takılmasının mümkün görünmediği durumlarda ilk tercih olur.

Braket çeşitleri

Metal braket mi, seramik braket mi?

METAL BRAKET

Paslanmaz çelikten yapılır.
Dayanıklıdır ve küçüktür.
Her yaşta ve her vakada kullanılabilir.

SERAMİK BRAKET

Diş rengine yakındır, uzaktan bakıldığında çok az fark edilir.
Görünürlüğün önemli olduğu yetişkinler ve gençler daha çok bunu tercih ediyor.
Tedavi etkinliği metal braketle aynıdır.

Hangisinin seçileceğine muayeneden sonra birlikte karar veriyoruz.

Renkli lastikler. Braketlerin üzerine takılan küçük lastiklerin rengini, özellikle çocuklar ve gençler her kontrolde kendisi seçebilir.

Teşhis ve planlama

Karar göz kararıyla verilmez

Tedaviden önce ağız içi tarayıcıyla dişlerin üç boyutlu kaydı alınır, fotoğraflar çekilir, panoramik ve yan kafa filmi (sefalometri) röntgenleri değerlendirilir. Ölçü maddesiyle ölçü alınmaz.

Çapraşıklığın fazla olduğu hastalarda çekim kararı vermeden önce yan kafa filmi (sefalometri) analizi yapıyoruz. Dişlerin ve iskeletin konumuna, analitik değerlere göre çekimli ya da çekimsiz tedaviye karar veriyoruz. Göz kararı değil, bilimsel verilerle karar veriyoruz.

Ortodonti uzmanı panoramik röntgen üzerinden anlatım yapıyor — Değerlendirme dişlerle sınırlı değil: çeneler, kökler ve eklem röntgen üzerinden birlikte değerlendirilir.

Dijital planlama

Dijital indirekt braketleme

Braketin dişin neresine yapıştırıldığı, tedavinin sonucunu doğrudan etkiler. Gerektiğinde braketleri ağızda tek tek yerleştirmek yerine önce bilgisayarda, dişlerin üç boyutlu modeli üzerinde konumlandırıyorum.

Ardından bu konumları ağıza taşıyan kişiye özel bir transfer kalıbı hazırlanır. Braketler bu kalıpla, bilgisayarda planlanan yerlerine hep birlikte yapıştırılır. Böylece braketler en baştan planlanan yerde olur ve koltukta geçen süre kısalır.

Tedavi planının bilgisayarda dijital olarak hazırlanması — Planlama dişlerin üç boyutlu modeli üzerinde yapılır.

Diş teli nasıl takılır?

Temizlik

Dişler temizlenir ve kurutulur.

Hazırlık

Braketlerin yapışacağı yüzeyler hazırlanır.

Braketler

Braketler dişlere yapıştırılır ve ışıkla sertleştirilir; dijital planlanan vakalarda transfer kalıbıyla.

İlk tel

İlk tel braketlere yerleştirilir.

Acır mı, iğne yapılır mı?

Hayır. Braket yapıştırmak dişe ya da dişetine müdahale gerektirmez; uyuşturma yapılmaz. İşlem yaklaşık bir saat sürer.

Diş teli takılırken diş çekilir mi?

Braket takma seansında diş çekilmez. Çekim gerekip gerekmediğine ve gerekiyorsa ne zaman yapılacağına planlama aşamasında, vakaya göre karar verilir.

Alışma dönemi

İlk günler

Basınç hissi: Tel takıldıktan sonraki 2-3 gün dişlerde basınç ve çiğnerken hassasiyet olabilir. Bu, dişlerin hareket etmeye başladığını gösterir ve kendiliğinden geçer.
Yanak ve dudaklar: Braketlere alışmaları birkaç gün sürer. Sürtünen bir bölge olursa, size verdiğimiz ortodontik mum o braketin üzerine yapıştırılır.
Yemek: İlk günlerde yumuşak gıdalar tercih edilebilir.

Tedavi boyunca

Diş teliyle nelere dikkat edilir?

Yiyecekler. Braketleri koparabilecek ya da teli bükebilecek yiyeceklerden kaçının:

Sert kabuklu yemişler (fındık, ceviz, leblebi), buz çiğnemek
Yapışkan şekerlemeler, karamel, sakız
Elma, havuç gibi sert meyve ve sebzeleri ısırmak — dilimleyip arka dişlerle yiyin
Mısır koçanı, kemikli et — tanelerini ya da etini ayırıp yiyin

Ağız bakımı

Braketlerin etrafında yemek artığı kolay birikir. Her yemekten sonra dişler fırçalanır; akşamları bir kez de dişlerin ve braketlerin arası ara yüz fırçası ya da ağız duşuyla temizlenir. Bu, dişeti iltihabını ve braket çevresinde beyaz leke oluşmasını önler.

Kontroller

Kontrollere 4-5 haftada bir gelirsiniz. Her kontrolde dişlerin planlandığı gibi ilerleyip ilerlemediğine bakılır, gerekiyorsa tel değiştirilir ya da ayarlanır.

Lastikler (elastikler)

Bazı tedavilerde, alt ve üst dişlerin birbirine göre konumunu düzeltmek için braketler arasına küçük lastikler takılır. Bunlar hasta tarafından takılıp çıkarılır ve tarif edildiği gibi kullanılması tedavinin parçasıdır.

Braket düşerse, tel batarsa

Panik yapmanıza gerek yok. Batan bölgeye ortodontik mum yapıştırın ve bize haber verin.

Süre

Tedavi ne kadar sürer?

Süre, sorunun türüne ve tedavinin kapsamına göre değişir.

Sınırlı düzeltmeler (yalnızca ön dişlerdeki hafif çapraşıklık gibi): birkaç ay ile bir yıl
Kapsamlı tedaviler: çoğunlukla 12-24 ay
Cerrahi ya da başka tedavilerle birlikte planlanan vakalar: plana göre daha uzun olabilir

Aşağıdaki iki vakanın tarihleri, gerçek tedavi sürelerini gösteriyor.

Tedaviden sonra

Pekiştirme

Braketler söküldüğünde iş bitmiş olmaz; dişlerin yeni konumlarında tutulması gerekir. Tedavi sonunda pekiştirme uyguluyoruz. Pekiştirmenin şekli ihtiyaca göre belirlenir:

Sabit pekiştirici (retainer tel) — ön dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ince bir tel. Dışarıdan görünmez.
Gece plağı — geceleri takılan şeffaf bir plak.
İkisi birlikte — vakanın gerektirdiği durumlarda.

Vakalar

Diş teliyle tedavi edilmiş iki vaka

Sabit tel (braket)

Çapraşıklığın ve çapraz kapanışın tel tedavisiyle düzeltilmesi

Aşağıdaki kayıtlar aynı hastaya ait; genç erişkin bir hastada çapraşık dişler ve damak tarafında kalan ön diş, diş çekilmeden sabit telle düzeltildi. Çekim kararı yan kafa filmi analiziyle verildi; tedavi yaklaşık 20 ayda tamamlandı.

Tedavi öncesi önden görünüm — Önden görünüm — çapraşıklık düzeldi; çapraz kapanıştaki ön diş öne alındı.

Tedavi sonrası önden görünüm — Önden görünüm — çapraşıklık düzeldi; çapraz kapanıştaki ön diş öne alındı.

Tedavi öncesi üst çene görünümü — Üst çene — damak tarafında kalan ön diş diş dizisine alındı; sonuç sabit pekiştirme teliyle korunuyor.

Tedavi sonrası üst çene görünümü — Üst çene — damak tarafında kalan ön diş diş dizisine alındı; sonuç sabit pekiştirme teliyle korunuyor.

Bu görseller hastanın yazılı açık rızasıyla yayınlanmaktadır. Tedavi 5 Haziran 2024 tarihinde başlamış, 18 Şubat 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Görüntüler üzerinde hiçbir düzeltme yapılmamıştır. Her hasta farklıdır; benzer bir tedavide sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Sabit tel (braket)

Derin kapanışın sabit telle tedavisi

Aşağıdaki kayıtlar aynı hastaya ait; erişkin bir hastada üst ön dişlerin alt ön dişleri derin örtmesi, ön dişlerin arkasına yapıştırılan sabit ısırma plağı ve sabit telle tedavi edildi.

Tedavi öncesi sağ yandan görünüm — Sağ yandan görünüm — arka dişler temas ettirilerek ön dişlerin ilişkisi iyileştirildi.

Tedavi sonrası sağ yandan görünüm — Sağ yandan görünüm — arka dişler temas ettirilerek ön dişlerin ilişkisi iyileştirildi.

Bu görseller hastanın yazılı açık rızasıyla yayınlanmaktadır. Tedavi 30 Ocak 2025 tarihinde başlamış, 1 Nisan 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Görüntüler üzerinde hiçbir düzeltme yapılmamıştır. Her hasta farklıdır; benzer bir tedavide sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

En çok merak edilenler

Diş teli kaç yaşında takılır?

Tam diş teli için genellikle süt dişlerinin büyük kısmının döküldüğü, kalıcı dişlerin sürdüğü dönem beklenir. Üst yaş sınırı yoktur; dişeti ve kemik sağlığı uygun olduğu sürece her yaşta uygulanır. Erişkin ortodontisi

Diş teli mi, şeffaf plak mı?

İkisi de dişleri etkili şekilde hareket ettirir. Şeffaf plak görünürlüğün önemli olduğu ve plağı günde 20-22 saat takabilecek hastalar için uygundur; diş telinde tedavi uyumdan bağımsız ilerler. Hangisinin seçileceğine muayene ve kayıtlardan sonra birlikte karar veriyoruz. Ayrıntılı karşılaştırma · Şeffaf plak tedavisi

Diş teliyle çay ve kahve içilir mi?

Evet. Braketler renk almaz ama lastikler ve dişlerin braket çevresi zamanla renklenebilir.

Diş teliyle MR çekilir mi?

Çoğu durumda evet. MR'dan önce radyoloji ekibine ağzınızda diş teli olduğunu söyleyin. Baş-boyun bölgesi çekilecekse görüntüyü etkileyebileceği için bize de haber verin.

Diş telini kendim çıkarabilir miyim?

Hayır. Braketler tedavi sonunda klinikte, özel aletlerle sökülür ve dişlerin yüzeyi temizlenip parlatılır.

Diş teli dişlere zarar verir mi?

Doğru planlanmış ve iyi ağız bakımıyla yürütülen tedavide hayır. En sık sorun, braket çevresinde iyi temizlenmeyen yüzeylerde oluşan beyaz lekelerdir; bu yüzden ağız bakımına baştan önem veriyoruz.

İlgili sayfalar

Şeffaf plak tedavisi

Nasıl ilerler, kimlere uygundur, ne kadar sürer?

Erişkin ortodontisi

Yetişkinlerde diş teli, seramik braket ve şeffaf plak.

Çene eklemi rahatsızlıkları (TME)

Çenede ses, ağrı, kilitlenme ve diş sıkma.

Randevu

Size uygun tedaviyi birlikte belirleyelim

Dişlerinizle ilgili sizi rahatsız eden şeyi ya da daha önce gördüğünüz tedavileri yazmanız bile ilk değerlendirme için çok şey söyler. Aşağıdaki kutuyu doldurduğunuzda bilgileriniz bu siteye kaydedilmez; yalnızca kendi telefonunuzdan göndereceğiniz WhatsApp mesajı hazır hâle gelir.

Kutuyu doldurun

Adınızı ve konunuzu yazın. "WhatsApp'tan gönder" dediğinizde mesaj hazır şekilde karşınıza gelir; dilerseniz göndermeden önce değiştirebilirsiniz.

En kısa sürede dönüş yapılır

Mesajınız ulaştıktan sonra en kısa sürede geri dönüş yapılır.

Muayene ve plan

Gün ve saati birlikte belirledikten sonra klinikte muayene ediyorum. Gerekirse panoramik röntgen klinik içinde çekiliyor; hangi yöntemin size uygun olduğunu ve süreyi aynı görüşmede konuşuyoruz.

Diğer tedavilere bakın

Adınız soyadınız

Konu

Eklemek istedikleriniz (isteğe bağlı)

WhatsApp'tan gönder

Randevunuz bu adımda kesinleşmez. Gün ve saati WhatsApp'tan yazışarak birlikte belirliyoruz.

Tıbbi inceleme: Uzm. Dt. Mustafa Onur Arı · 11 Kasım 2026